Στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο η Ελλάδα για τα απόβλητα –66 ΧΥΤΑ δεν συμμορφώνονται

Στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραπέμπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την Ελλάδα, κρίνοντας ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις στην εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τη διαχείριση των αποβλήτων και τη λειτουργία των χώρων υγειονομικής ταφής.

Σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής, από τους 81 χώρους υγειονομικής ταφής που παρέμεναν υπό εξέταση μετά το κλείσιμο τριών εγκαταστάσεων, οι 66 –ποσοστό 81%– εξακολουθούν να μην συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Η υπόθεση αφορά την εφαρμογή δύο βασικών ευρωπαϊκών οδηγιών: της οδηγίας για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων και της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα. Οι κανόνες της ΕΕ προβλέπουν, μεταξύ άλλων, ότι στους χώρους υγειονομικής ταφής πρέπει να οδηγούνται μόνο απόβλητα που έχουν προηγουμένως υποστεί την απαιτούμενη επεξεργασία, ενώ η διαχείριση και διάθεσή τους δεν πρέπει να δημιουργεί κινδύνους για τη δημόσια υγεία ή το περιβάλλον.

Από τις προειδοποιήσεις στην παραπομπή

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ξεκινήσει τη διαδικασία κατά της Ελλάδας τον Νοέμβριο του 2021, αποστέλλοντας προειδοποιητική επιστολή για ελλείψεις που εντοπίζονταν σε 84 χώρους υγειονομικής ταφής.

Τον Δεκέμβριο του 2024 ακολούθησε αιτιολογημένη γνώμη, καθώς, σύμφωνα με την Επιτροπή, τα προβλήματα δεν είχαν αντιμετωπιστεί στον απαιτούμενο βαθμό. Μετά την αξιολόγηση των απαντήσεων των ελληνικών αρχών και των διαθέσιμων στοιχείων, τρεις χώροι υγειονομικής ταφής έκλεισαν, όμως για τους υπόλοιπους 81 η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι 66 εξακολουθούν να παρουσιάζουν προβλήματα συμμόρφωσης.

Παράλληλα, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Ελλάδα δεν έχει ακόμη δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο και κατάλληλο δίκτυο εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων, το οποίο να διαθέτει επαρκή δυναμικότητα και να αξιοποιεί τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές.

Ανεπαρκείς οι υποδομές επεξεργασίας

Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύει η ευρωπαϊκή διαδικασία είναι η επάρκεια των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων πριν από την τελική τους διάθεση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η διαθέσιμη δυναμικότητα των εγκαταστάσεων προεπεξεργασίας δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση του όγκου των μεικτών αστικών αποβλήτων. Το πρόβλημα, επομένως, δεν περιορίζεται μόνο στην κατάσταση ή τη λειτουργία συγκεκριμένων ΧΥΤΑ, αλλά συνδέεται συνολικά με τον τρόπο οργάνωσης του συστήματος διαχείρισης αποβλήτων.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία θέτει ως βασική αρχή την πρόληψη και τη μείωση της παραγωγής αποβλήτων, αλλά και την ανάκτηση και αξιοποίησή τους πριν από την τελική διάθεση. Η υγειονομική ταφή αποτελεί το τελευταίο στάδιο της διαχείρισης και προϋποθέτει την τήρηση συγκεκριμένων περιβαλλοντικών και υγειονομικών προδιαγραφών.

Τι σημαίνει η παραπομπή στο Δικαστήριο της ΕΕ

Η παραπομπή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί το επόμενο στάδιο μιας διαδικασίας επί παραβάσει που έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί από τις ελληνικές αρχές δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που έχουν καταγραφεί. Η τελική κρίση για το αν υπάρχει παράβαση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το ευρωπαϊκό δίκαιο ανήκει πλέον στο Δικαστήριο της ΕΕ.

Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο το διαχρονικό ζήτημα της διαχείρισης των αποβλήτων στην Ελλάδα, καθώς η χώρα καλείται να ενισχύσει όχι μόνο τις υποδομές ταφής, αλλά ολόκληρη την αλυσίδα διαχείρισης: από την πρόληψη και τη διαλογή στην πηγή έως την ανακύκλωση, την επεξεργασία και την ασφαλή τελική διάθεση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση παράγει περίπου 2,5 δισεκατομμύρια τόνους αποβλήτων κάθε χρόνο

Οι ευρωπαϊκοί κανόνες για τους χώρους υγειονομικής ταφής έχουν ως βασικό στόχο την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Οι απαιτήσεις αφορούν την αποφυγή αρνητικών επιπτώσεων στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα, στο έδαφος και στον αέρα, καθώς και την ασφαλή λειτουργία των εγκαταστάσεων.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση παράγει περίπου 2,5 δισεκατομμύρια τόνους αποβλήτων κάθε χρόνο. Η διαχείριση αυτού του όγκου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιβαλλοντικές προκλήσεις για τα κράτη-μέλη.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Επιτροπή παραπέμπει στο Δικαστήριο της ΕΕ και την Κύπρο. Στην περίπτωση της Κύπρου, σύμφωνα με την Επιτροπή, το 21% των παραγόμενων αποβλήτων καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής χωρίς προηγούμενη κατάλληλη επεξεργασία.

[Σύνταξη – επιμέλεια: Αλίκη Οικονόμου]

# ΝΕΑ

• Κάνε like στη σελίδα  neaait.gr στο Facebook για να είσαι ενημερωμένος για ΟΛΑ!