«Εγώ ανάγκη να με έχουνε ανάγκη»: Η γνωστή φράση που αποτυπώνει την παθογένεια της μεταπολίτευσης

Γράφει ο δημοσιογράφος Βασίλης Πανόπουλος

Υπάρχει μια φράση που, όσο απλή κι αν ακούγεται, περιγράφει με ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί μεγάλο μέρος του πολιτικού μας συστήματος. Μια φράση που θα μπορούσε να αποδοθεί από την κεντρική εξουσία μέχρι την πιο μικρή τοπική διοίκηση. Δεν χρειάζεται, όμως, να αναζητήσουμε παραδείγματα στα άδυτα της εξουσίας ούτε στο πιο απομακρυσμένο χωριό της χώρας. Αρκεί να κοιτάξουμε γύρω μας. Εδώ, στον τόπο μας, την Αιτωλοακαρνανία. Στην καθημερινότητά μας.

Τον τελευταίο καιρό, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στα δελτία τύπου, παρατηρεί κανείς μια πληθώρα κοινοβουλευτικών ερωτήσεων για ζητήματα που αφορούν την περιοχή μας. Η εικόνα αυτή, εκ πρώτης όψεως, μπορεί να εκληφθεί ως ένδειξη ενδιαφέροντος και δραστηριότητας. Όσο όμως επαναλαμβάνεται, τόσο απογυμνώνεται από το περιεχόμενό της. Ερωτήσεις που σπάνια συνοδεύονται από λύσεις. Παρεμβάσεις που περισσότερο λειτουργούν ως απόδειξη παρουσίας παρά ως εργαλείο πολιτικής ουσίας.

Η πολιτική, έτσι, μετατρέπεται σε διαχείριση εικόνας. Σε μια διαρκή προσπάθεια να παραμένει κάποιος στην επιφάνεια της επικαιρότητας. Όχι για να αλλάξει την πραγματικότητα, αλλά για να δείχνει ότι τη σχολιάζει. Το πρόβλημα δεν επιλύεται, απλώς ανακυκλώνεται.

Ιδιαίτερα σε προεκλογικές περιόδους, αυτή η λογική γίνεται ακόμη πιο εμφανής. Οι πραγματικές ανάγκες των πολιτών — βασικές υποδομές, υπηρεσίες, καθημερινά ζητήματα — μετατρέπονται σε πολιτικό νόμισμα. Ένας δρόμος που δεν ολοκληρώνεται γίνεται υπόσχεση. Μια μετάθεση γίνεται «εξυπηρέτηση». Ακόμη και η πιο μικρή παράβαση μπορεί να μετατραπεί σε πεδίο πολιτικής διαμεσολάβησης. Όχι ως δικαίωμα, αλλά ως χάρη.

Εδώ αποκαλύπτεται η βαθύτερη παθογένεια. Ένα πολιτικό σύστημα που, αντί να θωρακίζει τον πολίτη και να του εξασφαλίζει συνθήκες ανεξαρτησίας, επενδύει στη διατήρηση της ανάγκης. Γιατί ο πολίτης που έχει ανάγκη, εξαρτάται. Και ο πολίτης που εξαρτάται, χειραγωγείται ευκολότερα.

Δεν πρόκειται απλώς για διοικητική ανεπάρκεια ή για κακές πρακτικές μεμονωμένων προσώπων. Πρόκειται για μια δομική λογική. Ένα σύστημα που δεν επιδιώκει να λύσει οριστικά τα προβλήματα, αλλά να παραμένει απαραίτητο για τη διαχείρισή τους. Ένα σύστημα που δεν υπηρετεί τον πολίτη, αλλά τον χρειάζεται.

Αυτή η λογική συμπυκνώνεται με σχεδόν κυνικό τρόπο σε μια φράση που ειπώθηκε από έναν άνθρωπο εκτός πολιτικής, αλλά βαθιά εξοικειωμένο με την εξουσία και τους μηχανισμούς της:

«Εγώ ανάγκη να με έχουνε ανάγκη.»

Η φράση ανήκει στον Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα. Και ίσως γι’ αυτό είναι τόσο αποκαλυπτική. Γιατί δεν προέρχεται από κάποιον που έπρεπε να τη συγκαλύψει, αλλά από κάποιον που τη βίωσε.

Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι αν χρειαζόμαστε πολιτική παρουσία. Το ερώτημα είναι τι είδους πολιτική θέλουμε: μια πολιτική που συντηρεί την ανάγκη ή μια πολιτική που την καταργεί. Γιατί μόνο στη δεύτερη περίπτωση ο πολίτης παύει να είναι πελάτης και γίνεται πραγματικά ελεύθερος.

# ΝΕΑ

• Κάνε like στη σελίδα  neaait.gr στο Facebook για να είσαι ενημερωμένος για ΟΛΑ!